चीनको वुहानबाट सुरू भएको कोरोना आज भारत र नेपालमा भयावह भएर मुख्य समस्या बनेको छ । ७ महिना लकडाउन वा निषेधाज्ञा हुँदा अर्थतन्त्र र सबै क्षेत्रमा गरिब र मध्यम वर्गले विभिन्न चुनौती सामाना गरिरहेको छ । नेपालीको महान चाड दशैँको बेला कोरोना भयावह रुप लिएर देशको सबै भूभागमा...बाँकी

नेपालमा थुप्रै राजनीतिक घटनाक्रमहरु भए । निर्दलीय पञ्चायत होस् या निरंकुश शाही शासन फाल्नका निमित्त थुप्रै जनताले प्राणको आहुती दिए, हजारौँ घाइते तथा अङ्गभङ्ग छन्, त सयौँको संख्यामा अहिले पनि बेपत्ता छन् । हिजो त्यसरी संघर्षको भट्टीबाट खारिएर आएका नेताहरुले गणतन्त्रको जग बलियो बनाउनुको सट्टा कुर्सी केन्द्रित राजनीति...बाँकी

दन्त्य कथामा एकपटक भूतले गाईलाई खान भनेर आएछ । छेउमै आएर बसेको भूतले भनेछ, "आज त म तँलाई खान आएको छु, केही भन्नुछ ?" मृत्युदेखि डराएको गाईले भनी, "भूत बाजे, मलाई तिमीले खाने विषयमा फरक परेन तर एउटा शर्तमा !" अनि, भूतले सोध्यो, "कुन शर्त?" अनि गाईले भनी,...बाँकी

विश्व खाद्य कार्यक्रमका अनुसार सन् २०१९ मा ९ करोड ७० लाख (९७ मिलियन) मानिसहरु भोकमरीबाट ग्रस्त थिए भने सन् २०२० मा यो संख्या बढेर १३ करोड ८० लाख (१३८ मिलियन) पुगेको छ l कोभिड – १९ पूर्वको यो संख्या कोभिडपछि बढेर २७ करोड (२७० मिलियन) पुग्ने अनुमान गरिएको...बाँकी

थोमस रोबर्ट माल्थस (१७६६-१८३४) को जनसंख्या सिद्धान्त अर्थशास्त्रमा प्रारम्भदेखि नै पढाइ हुन्छ । इटालीका बोटेरो, बेलायतका वालेस र अमेरिकाका फ्र्याङ्लिनले जनसंख्या बारे लेखे पनि माल्थसको सन १७९८ मा प्रकाशित पुस्तक जनसंख्याको सिद्धान्त चर्चित भयो । माल्थसका अनुसार खाद्यान्नको उत्पादन वृद्धि अंकगणितीय...बाँकी

पृष्ठभूमि: सन् १९१४ मा सुरु भएको साम्राज्यवादी शक्तिहरू बिचको प्रथम विश्वयुद्धमा रुसले पनि भाग लिएको थियो । युद्धको सवाललाई लिएर डाकिएको दोस्रो कम्युनिस्ट अन्तर्राष्ट्रियको बैठकमा लेनिनले साम्राज्यवादी युद्धलाई साथ दिनु हुँदैन भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका थिए । युद्धले देशको अर्थतन्त्र जर्जर बनाएपछि साम्राज्यवादी सरकारहरूले त्यसलाई सभाल्न सक्दैनन्, जनता...बाँकी

१. गन्तव्य–समाजवाद/साम्यवादः विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनको गन्तव्य स्पष्ट छ – वर्गविहीन, राज्यविहीन, स्वतन्त्र मानव समाजको स्थापना । सबैभन्दा उच्च स्तरको बन्धनमुक्त मानव समाज, समाजवाद-साम्यवादको निर्माण । आवश्यकताको दुनियाँबाट स्वतन्त्रताको दुनियाँ बसाउनेतर्फ । नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलन (नेकआ) पनि विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलन (विकआ) कै अङ्ग भएकाले गन्तव्यमा कुनै द्विविधा छैन ।...बाँकी

पुराना आफ्नै डायरीका पाना पल्टाउँदै थिएँ । २५ जनवरी २०१३ मा पुगिएछ । यी ८ वर्षमा राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय अनेकौँ घटना र उथुलपुथल भए । यो कुनै महान इतिहासकाल भने हैन । तर एउटा क्रमभङ्गले व्यवस्थापन गर्दै गरेको त्यो टकराहटको क्षण थियो । राष्ट्रिय राजनीतिमा हेरफेर आयो मात्रै हैन,...बाँकी

सन् १९४९ अक्टोबर १ मा माओत्सेतुङको नेतृत्वमा रहेको चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले चीनलाई जनगणतन्त्र घोषणा गर्‍यो, जुन बोल्सेविक क्रान्तिपछिको दोश्रो सफल समाजवादी आन्दोलन थियो । यसले कृषिमा आधारित र उद्योगको विकास नभएको समाजमा कसरी समाजवादी आन्दोलन सफल हुन सक्छ भन्ने उदाहरण प्रस्तुत गर्‍यो । नौलो जनवादी क्रान्तिको रुपमा लिइने...बाँकी

आफूले भोगिरहेको दुःख हरिएला र त्यतिबेला पाएकोभन्दा धेरै सेवा, सुविधा र अधिकार पाइएला भनेर जनताले आफ्नो अभूतपूर्व एकता मार्फत देशमा राजतन्त्र फालेर संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको स्थापना भएको हो । निरङ्कुशताको घेराबन्दी तोड्न गोलीको पर्रा छुटिरहेको अवस्थामा समेत जनताले निडर भएर आफ्नो जिउज्यानको प्रवाह नगरी जनयुद्ध र जनआन्दोलन दबाउन...बाँकी